De eerste externe wedstrijd van het nieuwe seizoen, ik had er zin in. Wij hadden een top opstelling (Erik, Cees, Jan en Dirk-Jan) en moesten tegen de Rode Loper. Geen makkelijker tegenstander. Mijn plan was vrij simpel; ik wil winnen. Mijn tegenstander was Dolf Wissman, een 2100+ speler, makkie. 

Ik ga in dit verslag eerst mijn eigen partij beschrijven, dan kort mijn impressies van de partij van Cees, Dirk-Jan en Jan. 

Meteen is het raak. Mijn tegenstander speelt een lijn die ik al zo’n 5 jaar lang wil spelen, maar nog nooit in een klassieke partij op het bord heb gehad. Na de partij vertelde mijn tegenstander dat hij precies hetzelfde had. Precies deze variant lag ook bij hem al zo’n 5 jaar ongebruikt op de plank. 

In deze lijn in de Aljechin opening offert wit in de opening een paard op f7. Er zijn eigenlijk twee uitkomsten bij deze variant.
A) Zwart behoudt het stuk en wint de partij uiteindelijk. 

B) Wit geeft mat of wint voor zet 20.

Stelling na 10. Df7, De computer geeft aan dat deze stelling iets beter is voor wit, maar in praktijk is het een lastige stelling voor beide spelers.

Het lastige aan de partij is dat elke zet van concrete variaties aan elkaar hangt. Ik wil graag voorkomen dat mijn verslagen van computer lijnen aan elkaar hangen. Bij elke zet, voor zowel wit als zwart moet er veel uitgerekend worden, en elk foutje is gelijk fataal.

Een paar zetten later belanden we in de cruciale stelling. Wit heeft net kort gerokeerd. De stelling is erg chaotisch. De witte dame heeft geen velden en is totaal ingesloten, zwart staat ook een stuk voor. Maar die koning op d6 en het paard op e5 zijn dan weer geen pretje. Ik maakte hier een fatale beslissing en verloor de partij. De computers, en grootmeester die in deze stelling zijn beland, weten echter een winnende zet te vinden. Jullie ook? Zwart is aan zet. Speel en win.

****

…..

…..Hemeltje lief, wat een stelling!

….

Tja….

In de partij speelde ik ..g5? Ik dacht dat dit zou winnen. Mijn gedachte was als volgt: 

* Wit heeft 2 opties. Of Lxe5. Dit kan niet goed zijn, die penning op e5 is zwarts grootste probleem. Na Kxe5 loop ik terug naar d6 en slaat wits aanval dood.

* Dus de enige logische optie is loper g3. Hierna speel ik Lh6, gevolgd door Tf8 en win de dame op f7 (voor de volledige lijn zie de partij hieronder).

Ik heb hier in totaal een minuut of 15 over nagedacht (ik speelde ..g5 vrij snel, maar had nagedacht in op vorige zet).. Ik baal hier eerlijk gezegd van. ALS de combinatie inderdaad winnend was (zoals ik dacht) had ik nog 40 minuten over om alles goed na te rekenen. Kon ik echt geen betere verdediging voor wit vinden? Was Lxe5 echt zo hopeloos als ik dacht. Het is zeker geen eenvoudige stelling, en waarschijnlijk zou ik met extra tijd ook het winnende antwoord niet gevonden hebben. Maar in deze stelling een cruciale zet doen, met nog zoveel tijd op de klok is onlogisch.

Het probleem met ..g5 zien jullie in de partij. Ik had de zet d6 over het hoofd gezien, waardoor de koning niet meer terug kan. Uiteindelijk weet mijn tegenstander me meedogenloos mat te geven met een pion. 

Ja, heel leuk, maar wat is nu het correcte antwoord??? 

..g6!! Gevolgd door ..Lh6. Wit moet uiteindelijk dames afruilen en blijft een stuk achter. (Zie hieronder).

*

Vanwege mijn verliespartij is de stand 0-1 voor De Rode Loper. Ik kijk even op de andere borden. Cees (bord 2)  heeft iets meer ruimte, maar verder een redelijke symmetrische stelling. Jan (bord 3) heeft een prettige stelling. Dirk-Jan staat achter in de tijd. Op het bord vind het moeilijk zijn positie in te schatten. Zijn tegenstander heeft een permanente zwakte met een dubbelpion, maar aan de andere kant is het niet precies duidelijk hoe Dirk-Jan verder moet in het middenspel. 

Ik bekijk met mijn tegenstander even de partij. Eigenlijk zien we allebei niet perse een verbetering voor zwart. We bespreken wat varianten. Geen van ons spot ..g6. 

Als ik terugkom, heeft Cees remise gespeeld. Dat betekent dat we anderhalf punt moeten halen op de twee borden die nog bezig zijn. Dirk-Jan heeft nu nog enkele minuten op z’n klok (tegen 20 van z’n tegenstander) en staat lastig. Jan heeft zo’n stelling waarvan je zegt: ‘Ja graag’ maar niet dat je gelijk ziet hoe je voortgang moet boeken. 

Dirk-Jan krijgt remise aangeboden in een eindspel met ongelijke lopers. Hij schudt dankbaar de hand van de tegenstander. Hij zei dat hij eigenlijk de hele partij vrij slecht stond. Ik heb de partij alleen oppervlakkig gevolgd en zag eigenlijk ook niet echt lekker zetten voor wit. We ontsnappen dus op dat bord (hoewel de situatie op het bord misschien objectief meeviel?). 

Alle ogen zijn op Jan gericht. Hij kijkt eens met een zucht op het scoreblaadje. De stand is 2 – 1 voor De Rode Loper. Hij moet winnen. Hij forceert zaken op de damevleugel, en dit lijkt hem een winnende stelling te geven. Vol verwachting klopt mijn hart. Ik denk terug aan mijn eigen partij. Had ik wel zo’n risicovolle lijn moeten spelen voor een externe wedstrijd? Achteraf gezien niet natuurlijk, maarja. Achteraf is alles makkelijk praten.

Helaas maakt Jan een fout. Zijn loper wordt aangevallen en hij mist dat hij een tussenzet heeft. Het wegspelen van de loper (Lxa4) geeft hem een gepende loper. Zowel zijn loper als een toren kunnen niet meer zetten. Zijn tegenstander schuift het vakkundig uit. Langzaam, beetje bij beetje, voelt het zwarte leger van Jan de afwezigheid van de loper en toren. Uiteindelijk stort Jan’s stelling in en verliest hij, na zich kranig geweerd te hebben, zijn partij. Uitslag: 3-1 voor De Rode Loper. 

Het is weer zover. We zijn weer gestart!

Let op: vanwege de AD is er geen schaken op donderdag 17 september. Er is op vrijdag wel een schaaktoernooi! Zie https://www.agrarischedagen.nl/ad-denksportfestijn-schaaktoernooi/

(De website loopt hier en daar nog wat achter, hier wordt aan gewerkt.)

Het droeve nieuws van Derks overlijden zat nog vers in mijn geheugen toen ik de uitnodiging voor het T.T.T.T.T (Tiny en Theo Tops Tuin Toernooi) in mijn mailbox ontving. Ik heb Derk nooit goed gekend, maar dit was een van de momenten waarop ik hem vaak wel zag. In een van de vorige edities had ik zelfs vooraf opgezocht wat ik moest doen tegen zijn witte opening (1.d4 d5 2.Pc3 Pf6 3.Lg5). Zonder hem dit jaar dus.

Het weer zag er goed uit, op papier. Het was in een van de droogste periodes aller tijden. Nul procent kans op buien, zei buienradar nog. Wat kan er mis gaan? 

Dit dus.

Goed voor Theo’s tuin natuurlijk, maar het leek er even op alsof het toernooi alsnog in het water zou vallen. Naar de bieb dan maar? De kroeg? Nou…. zo makkelijk laten een stel schakers zich niet uit het veld slaan. Stukken afdrogen, drie borden binnen, twee borden buiten. Een half uur later dan oorspronkelijk gepland, kon het toernooi dan toch beginnen.

We waren met tien man, een mooi aantal. 9 rondes van 10 minuten per persoon per partij, perfect. Om zaken nog beter te maken wist ik gelijk in de eerste ronde een persoonlijk record te verbreken. Ik verlies in 10 zetten van Herman, met nog 9 minuten op de klok. Foutje moet kunnen. Ook mijn revanche verlies ik gelijk. Bah bah. Gelukkig zeg je op zo’n moment dat het je om de gezelligheid, en niet het schaak te doen is. 🙂 

Theo en Tiny hebben alles perfect verzorgd (merci beaucoup!), Cees regelt die indeling (merci beaucoup) en met z’n allen zorgen we voor de gezelligheid. Als de rondes vorderen wordt het wel duidelijk dat we één duidelijke koploper hebben. Het lukt mij om remise te spelen tegen Albert, maar de rest van de deelnemers valt slachtoffer aan zijn snode plannen. Het lukt hem uiteindelijk, voor het tweede jaar op rij, om ongeslagen kampioen te worden! Gefeliciteerd en wel verdient.  Volgend jaar ga ik hem verslaan, zeg ik vol goede moed. 🙂 

Na afloop van het toernooi praten we nog wat na. We wisselden anekdotes en verhalen uit over Derk, bijvoorbeeld van die ene keer dat hij ons van degradatie had behoed met nog maar 2 seconden op de klok. Derk werd gemist tijdens het toernooi, maar we hadden het ook gewoon gezellig een leuk samen. Dit voelde niet als een tegenstrijdigheid. Al met al was het ook dit jaar weer een heel gezellig, leuk en succesvol toernooi. Hartelijk bedankt voor de uitnodiging en hopelijk volgend jaar weer met iets beter weer. 

Met verdriet hebben wij vernomen dat Derk Drukker is overleden. Onze condoleances aan de familie, vrienden en naasten. Wij wensen hen veel sterkte toe.

Afgelopen donderdag (23 april) was alweer de slotavond van het seizoen. Ook dit jaar lukte het mij om weer clubkampioen te worden (voor vierde keer op rij. :), Cees zat me op de hielen, gevolgd door Brant)). Na een korte prijsuitreiking mocht ik tegen iedereen een simultaan geven. Schaken op 10 borden tegelijk! Gezellig en moeilijk in gelijke proporties, de laatste partij eindigde met een pionzet van Ton, schaakmat! Een mooi einde van een mooi schaakseizoen. Voor ik iedereen wens terug te zien in het volgende schaakseizoen een paar losse opmerkingen.

* Na dit jaar stopt onze jeugdafdeling vanwege gebrek aan animo. Theo en Cees hebben zich 9 jaar lang hiervoor elke week ingezet! Goed gedaan! 

* We zijn derde geworden bij de externe competitie. Geen promotie of degradatie spoken dit jaar. Heerlijk!

* Het is een tijdje geleden, en de website ontsnapt (ik was ziek) maar dit jaar heeft Franeker de B-groep van FSB Rapid gewonnen! Alsnog proficiat aan (Cees, Herman, Willem en Dirk-jan). {onder het mom, beter laat dan nooit}.

Eindstand interne competitie

Eindstand externe competitie

Tot volgend seizoen.

In mijn vorige verslag heb ik te snel iets over het hoofd gezien; omdat ik, na een lange analyse de computer had aangezet. Die gaf me allemaal 0.0, het was dus een simpele remise. Niets was minder waar! Deze donderdag stootte Jan mij aan op de club. Had je dat gezien! Hoe zwart nog remise kon maken na Ta4! Schitterend. Ik knipperde een paar keer met mijn ogen. Wat had ik gemist. Jan loog niet; dit is echt een pareltje! Lukt het jullie om remise voor zwart te spelen.

Het lijkt hopeloos voor zwart. De toren heeft geen velden, als de koning speelt heeft wit Kxc4. Als het paard speelt heeft wit altijd Ta5+ met toren winst.

Hier is de oplossing.

Zwart geeft toren en paard op, maar de stelling is pad!

Er zijn twee dingen die ik geleerd heb van mijn vorige uitwedstrijd in Steenwijk (zie link). De eerste is dat Steenwijk niet in Friesland ligt. Het tweede is dat het een pokke eind rijden is. Ik vind het eigenlijk best wel zwaar om doordeweeks pas om 1 uur ’s nachts thuis te zijn na een schaakpartij. Dat gezegd hebbende; toen ik had besloten om wel mee te spelen ging ik er natuurlijk voor. We zouden Steenwijk wel eens even in de pan gaan hakken.

We zaten met z’n vieren in de auto. Dirk-Jan reed (merci), Cees voorin, ik en Jan op de achterbank. Vorige jaar was het degradatiespook onze vaste bijrijder; dit jaar hijgt het promotie spook ons in de nek. We hopen eigenlijk dat Philidor 2 en Mid-Fryslân 1 goed de druk voelen, maar als we volgend jaar niet een klasse hoger hoeven te spelen zouden we dat niet heel erg vinden. 

De huidige stand is nu als volgt. Let op: omdat 1 team zich heeft teruggetrokken moeten sommige teams nog 2 rondes spelen, en andere nog maar 1. Dit vertekend het beeld.

Voor de wedstrijd praat ik met Jan over opening. Ik adviseer hem om eens te kijken naar (…b6, ..Pf6, ..e6) voor zwart (zie youtube: link). Een relatief eenvoudig systeem waarbij je binnen 1 uur een speelbare opening hebt met zowel de witte als zwarte stukken. Niet de meest ambitieuze opening, maar wel erg stabiel, ongeacht wat je tegenstander speelt. Na zet vier wil ik eigenlijk Jan even aanstoten om naar mijn bord te komen kijken. Mijn tegenstander speelde, in de eerste 4 zetten: Pf6, e6, Lb4 en b6! Wat een toeval. Ik moet een gniffel onderdrukken.

Ik kom vrij goed te staan uit de opening. Het grote voordeel dat ik heb is dat ik het loperpaar bemachtig. Dit zorgt ervoor dat ik, voor de rest van de partij, meer controle heb over de zwarte velden. Daarnaast is het in mijn voordeel als de stelling verder opent. In dit geval is het onmogelijk voor zwart om de partij, zeg over 20 zetten, nog steeds gesloten te houden. Mijn voordeel zal dus alleen maar toenemen, naarmate de partij langer duurt. 

Hoe zouden jullie terugslaan?

****

Ik kies, foutief, voor bxc3. De evaluatie zakt hiermee van +1.5 naar +0.2. Ook in de analyse vond ik dit geen vreemde keuze. Wat ik heb gemist is hoe sterk de witte stelling is na Dxc3. De zwarte koning heeft geen veilige thuishaven, terwijl de witte koning wel, op elk moment, in veiligheid kan komen. Na mijn zet, bxc3, hebben beide spelers een zwakke koning. Bravo als je voor Dxc3 hebt gekozen. 🙂 

***

Zwart heeft veel verschillende opties en ik besluit dat ik beter niet mezelf kan uitputten. Het is makkelijk te verdwalen in allerhande zettenreeksen die nooit op het bord komen. Ik had het gevoel dat ik het beste over de stelling kon nadenken nadat mijn tegenstander een zet heeft gedaan. (Dubieuze aanname, als ik erop terugkijk). Ik loop eens een rondje langs de borden.

Jan staat prima. Hij heeft het loperpaar maar zijn stelling is precies niet helemaal lekker. De plusjes en de minnetjes zijn volgens mij redelijk in balans. Dirk-Jan heeft wit. Dit is an sich al opmerkelijk dit jaar. 🙂 Het moeilijke vind ik dat Dirk-Jan altijd van andere type stellingen houdt dan ik. Alles stond muurvast. Ik vind dat afschuwelijk, maar Dirk-Jan heeft hier duidelijk voor gekozen, dus het ligt hem gewoon veel beter (of hij is een schaak-masochist). In mijn optiek staat zijn tegenstander iets beter, vanwege een sterk paard. Maar de vorige vijfduizend keer dat ik het dacht, mondde de partij in remise uit, dus ik maak me niet teveel zorgen. Cees staat niet lekker nadat hij een Jobava London voor de kiezen kreeg. Ik speel deze opening zelf en in mijn ervaring is het heel makkelijk om druk te creëren in deze opening, maar heel lastig om deze op te voeren. Niet prettig, maar Cees redt zich wel, zeg ik tegen mezelf.

In mijn eigen partij kom ik in de volgende stelling terecht. Zwart heeft net e6-e5 gespeeld en dreigt met ..Pf4. Deze zet valt mijn loper op d3 aan (mijn mooie loperpaar!) EN de pion op g2. De vraag die ik mezelf stelde is hoe ik dit kon voorkomen. De opties zijn:

Wat zouden jullie hier spelen?

***

Het juiste antwoord is dat ik niet mijn tegenstander op zijn blauwe ogen moet geloven. De vraag die ik me niet stelde, tijdens partij of analyse, is of ..Pf4 echt zo’n groot probleem is. Ja, deze zet valt een pionnetje en een loper aan, maar is dat erg? Als je de verkeerde vraag stelt, krijg je nooit het goede antwoord. De vraag die ik mij had moeten stellen is: is het plan van mijn tegenstander (..Pf4) gevaarlijk genoeg dat ik mijn eigen plannen (h4 of a5) hiervoor moet uitstellen? Beide zetten geven wit +1.5, terwijl mijn docile Pg3 leidt tot een marginaal voordeel van +0.3. Ik vind het niet erg dat ik voor Pg3 heb gekozen, met een computer die meedenkt is het spelletje een heel stuk makkelijker, waar ik wel van baal is dat ik a5 en h4 eigenlijk zonder al te veel denken gelijk heb afgeserveerd omdat ik er vanuit ging dat ik Pf4 moest stoppen.

*

Intussen heeft Jan zijn problemen opgelost. Hij heeft het loperpaar, maar het is moeilijk om hier echt iets concreets van te maken. Dirk-Jan’s positie is, voor wat ik kan zien, niet echt gewijzigd. En Cees heeft ..Pb8! Gespeeld. Deze zet speelde Migchiel de Jong tegen mij in deze opening (andere stelling). Zwart gebruikt twee tempi om zijn slechtste stuk actief te maken. Cees staat niet prettig; volgens mij zelfs een pionnetje achter, maar dat komt wel goed.

Jan speelt remise. De stand is ½ – ½ . Mijn eigen partij wordt vrij tactisch. Ik zie een goedkope truc en speel te snel een zet die veilig en goed is. Ik hoop mijn tegenstander zo onder druk te zetten. Ik had beter langer en rustiger kunnen nadenken. Ik had moeten zoeken naar de beste zet (21. O-O ipv 21. De2). Cees speelt remise. 1-1 Dirk-Jan heeft lopers van tegenovergestelde kleur op het bord, dit beloofd ook een remise te worden. Het resultaat van mijn wedstrijd zal doorslaggevend zijn.

Helaas verspil ik mijn aanval en moet ik voorzichtig zijn. Ik ruil dames af, omdat ik zie dat ik in een stelling kom waar ik wel winstkansen heb, maar waarin ik niet verwacht dat ik kan verliezen. Mijn sterke loper zorgt voor een stabiel voordeeltje. Helaas maakt mijn tegenstander geen enkel foutje meer. Ik weet een pion te winnen, maar de stelling is gewoon gelijkspel. Zowel Dirk-Jan als ik spelen remise. Met vier remises gaan we naar huis, ik ben eigenlijk lichtjes gefrustreerd. Het gevoel dat ik het ergens heb laten liggen bekruipt me. Terecht, tweemaal heb ik mijn tegenstanders dreiging geloofd; zonder na te denken of het een echte dreiging was. Ik heb te snel gespeeld op cruciale momenten “om de druk op te voeren”. Het was mijn houding, meer dan mijn schaakinzicht, dat Franeker de overwinning heeft gekost. 2-2 gelijkspel tegen Steenwijk 1 is een prima uitslag, maar ik hoop dat ik volgende keer rustiger probeer in te schatten hoe sterk de dreiging van mijn tegenstander is, voordat ik me afvroeg hoe ik het kan stoppen. 🙂 Aldoende leert men, volgende keer beter.

Volledige partij:

De wedstrijd begon voor de wedstrijd begon. Om ons op het verkeerde been te brengen had onze tegenstander alle vormen van onsportieve sabotage ingezet. Niet alleen hadden ze ingebroken in Dirk-Jan’s email zodat hij dacht dat we om 19:00 ipv 18:50 zouden verzamelen, ze hadden ook verkeersborden weggehaald (waardoor we een stuk verkeerd waren gereden) en ook nog eens alle parkeerplekken bezet! Een paar minuten lang moesten we rondjes rijden op het terrein, wanhopig op zoek naar een plek voor onze koets. Al deze geniepige sabotagepogingen bij elkaar zorgden dat we vijf minuutjes te laat aankwamen. Ze deden alsof hun naam Haas was en natuurlijk kunnen we niets bewijzen, maar als we ooit een thuiswedstrijd hebben tegen De Donger zal mijn wraak zoet zijn. 

Afin, we hadden een sterke opstelling met mezelf op bord 1. Cees op 2, Dirk-Jan op 3 en Willem (onze chauffer, nog bedankt voor het rijden) op 4. Tegenover mij zit Amir. Hoewel ik goede herinneringen aan onze vorige partij (Zie: https://schaakclubfraneker.nl/uncategorized/met-zn-vijven-op-pad/ ) blijft een gat van 170 ratingpunten intimiderend. Omdat het een bekerwedstrijd is moeten we loten om de kleur. Verdraaid, ik heb zwart. Ook dat nog.

Hoewel ik blij ben met m’n overwinning de vorige keer had ik niet de illusie dat ik dit resultaat wel “even” zou herhalen. Mijn strategie was om op remise te spelen, en alleen toe te slaan als Amir ergens een steekje laat vallen. Dit is wat lafjes, natuurlijk, maar ik had het idee dat deze instelling mij hielp om mij te ankeren. De rest van het team van De Donger is trouwens ook erg sterk (hun gemiddelde rating lag boven de 2000). Op elk bord hebben ze een rating voordeel, bovenop het psychologisch voordeel dat ze al bereikt hadden met hun sabotage.

Na de opening loop ik langs de borden. Cees heeft iets meer ruimte, maar niets concreets. Dirk-Jan heeft weer eens een Dirk-Jan stelling. Grappig genoeg zei ik dit vorig verslag ook. Om de een of andere reden speelt hij heel vaak met zwart dit jaar; en de vorige drie partijen kwam hij in een vergelijkbare stelling terecht. Ik heb vaak gedacht “dit gaat verkeerd” terwijl de partij zowel objectief als in Dirk-Jans beleving prima gaat. Ik had besloten dat ik me beter zorgen kon maken over m’n eigen partij. Van Willem’s partij kan ik niet veel maken. De stelling is heel tactisch en ik had niet veel behoefte aan concrete lijnen diep uit te rekenen.

Mijn eigen stelling is een typisch Aljechin stelling (zie partij onderaan rond zet 11). Zwart staat bedrukt, maar er niet veel aan de hand. Ik heb de keuze tussen agressief het centrum bevechten, of passief te ontwikkelen. Beide hebben z’n voor- en nadelen maar ik besluit te gaan voor geweld. Hoe meer ik kan afruilen, hoe dichter ik bij de remise ben. Psychologisch zet het ook mijn tegenstander voor een blok. Hij wil natuurlijk winnen, als hij niet snel iets concreets kan vinden zal hij het later moeten hebben van een foutje aan mijn kant.

Mijn gevecht voor het centrum is vrij complex, er zijn redelijk wat zijlijnen die uitgerekend en geëvalueerd moesten worden. Ik krijg zo’n goed half uur niets mee van wat er op de andere borden gebeurde. Mijn eigen stelling weet ik ik gelukkig in balans te houden. Ik heb een e-pion meer, wit heeft een vrije b-pion. Deze staat echter geblokkeerd en is zwak genoeg dat ik die ergens in de partij waarschijnlijk wel kan winnen. Ik sta zeker niet beter, maar ik ben zo dom om te denken dat dit eigenlijk een vrij makkelijke remise zou moeten zijn. Ik maak nog een rondje langs de borden.

Ik maak me, geheel onterecht (bleek achteraf), zorgen om Cees z’n stelling. Heel vaak is het zo dat als je meer ruimte hebt er ergens ook wat zwakke plekken in je eigen stelling krijgt. Ik zie niets concreets maar ben een beetje bang dat z’n tegenstander de c-lijn onder controle krijgt en misschien op de lange termijn praktische kansen heeft. Dirk-Jan is nog steeds aan het Dirk-Jannen, met geweld aan alle kanten van het bord, nergens is het veilig voor niemand. Willem heeft nog steeds een stelling die echt zet-per-zet bekeken moet worden, ik heb er eigenlijk weinig aandacht aan geschonken.

Niet veel later verliest Willem, en weer een beetje later sluiten Cees en z’n tegenstander de vrede. We staan achter met ½ – 1 ½ . Dit betekent dat ik of Dirk-Jan moet winnen. Ik scan mijn stelling voor manieren om de partij gecompliceerd te maken, maar ik zie geen enkel punt dat ik kan aanvallen en geen enkele manier om echt spel te creëren. Sterker nog; wat ik dacht dat een solide remise was wordt ineens door twee simpele zetten van wit in twijfel getrokken. 33. h4! En 34. g4!

 Ik dacht dat ik hier verloren stond. In zo’n situatie zit er maar een ding op. De zetten spelen waar je niet direct ziet hoe je verliest. Tot mijn stomme verbazing ruilt Amir dames af en kom ik terecht in een toreneindspel met een pionnetje achter. Omdat mijn torens actief staan kan ik dit vrij eenvoudig gelijk houden. Ik dacht dus dat hij een half punt verspeelde door dames te ruilen, maar de computer vertelt mij dat de verdediging die ik had bedacht zonder dame-ruil ook voldoende was voor het halve punt. Met andere woorden; ik had mijn stelling veel slechter ingeschat dan deze was.

Ongeveer op dit moment speelt Dirk-Jan remise. De stand is 2-1 voor de Donger, en mijn wedstrijd heeft twee mogelijke resultaten. Ik verlies of ik speel remise. Wat mij betreft hadden we hier de hand geschud en konden we met z’n alle naar bed (het was inmiddels rond 11 uur). Mijn tegenstander dacht hier anders over. Hij trekt alles uit de kast om te proberen het extra half puntje binnen te slepen. Tevergeefs probeert hij dit voor nog zo’n goede 40 minuten, waarna we elkaar de hand schudden.

Dit betekent dat we ons kranig hebben geweerd, maar zijn uitgeschakeld voor de beker! 

Hieronder vind je mijn volledige partij met annoties. (Lees op telefoon? Ga dan naar liggende modus om de annotaties te zien).

Beste wensen iedereen! Op 8 januari schaken we weer! Hieronder het (enigszins verlate) verslag van de externe wedstrijd.

*Voor de volledige partij, zie hieronder

Ik had een drukke week, na een maand van ellende. Lekkages, een nieuwe dakkapel (die verkeerd gemonteerd was), deadlines op het werk, noem het maar op. Ik had Cees echter beloofd dat ik m’n best zou doen om erbij te zijn. Dus om 12 uur ’s middags wuifde ik mijn collega’s in Nijmegen een prettige werkdag toe en ging naar de trein. We hadden weer een sterke opstelling (gemiddelde rating van 1916). Ikzelf op bord 1, Cees op 2, Dirk-Jan op 3 en Jan op bord 4. Het probleem is; Heerenveen had ook een sterke opstelling (gemiddelde rating van 1959).

Mijn tegenstander ging zitten en stelde zich voor. Ferdi van Bavel. Even is er kortsluiting in mijn brein. Ik vind het vrij gênant, maar ik ben ontzettend slecht in het herkennen van gezichten. Dit levert soms problemen op, bijvoorbeeld omdat ik denk dat ik iets met een andere collega heb besproken. Echter gaf deze handicap me, voor het eerst in mijn leven, een voordeel. Hoewel ik nog nooit tegen mijn tegenstander gespeeld had, deed zijn gezicht me zo denken aan iemand waar ik een score van +3 tegen heb. Ik was verbaasd door zijn naam, maar voelde me zelfverzekerd. Natuurlijk snapte ik dat het een heel andere man was, maar ergens diep in mijn brein zaten positieve associaties. Het eerste voordeel is binnen.

De ellende begint op mijn bord echter al gelijk. Ik ben uit mijn boek na zet 2 (d4 Pf6 Lg5). Ik heb twee jaar geleden, vlak voor het befaamde Theo Tops Tuin Toernooi, me ooit voorbereid tegen deze opening, maar kon me niets voor de geest halen. Het probleem is niet dat ik geen goede zetten kan bedenken, het probleem is meer dat ik onbekend ben met de ideeën voor beide spelers. Mijn tegenstander speelt een gambiet. Zwart heeft hier twee keuzes. A) ..dxe4 accepteer het offer. Wit krijgt tempo en dus een aanval of het laffe B) ..e6, zwart wint geen pion, maar komt in een Franse positie te staan. Ik speel dit soms vanuit andere openingen, hoewel ik er nooit echt verzot op ben.

Zwart staat voor het klassieke vraagstuk; gambiet accepteren?

Afin, ik merkte dat ik moe was, dus wilde de partij sturen naar een strategische partij, in plaats van een waar ik veel moest uitrekenen. Ik speelde dus ..e6. Het vervelende is dat ook na de “veilige variant” mijn tegenstander gewoon nog in zijn standaard repertoire zit en al zijn zetten gelijk speelt. Op zet 9 heb ik 18 minuten gebruikt, terwijl mijn tegenstander nog 91 minuten over heeft van zijn oorspronkelijke 90. -.- Ik loop een rondje langs de borden. Er is weinig van te zeggen. Jan op bord 4 heeft de meest explosieve positie. Cees staat vrij gelijk en Dirk-Jan heeft een typische Dirk-Jan positie. Ongebalanceerd maar in evenwicht. Beide spelers hebben daar positionele troefkaarten. 

Een paar zetten later blunder ik. Ik speel a5-a4, met de gedachte dat ik “controle over de witte velden” krijg. Mijn idee is dat ik altijd La6 heb om lopers af te ruilen, daarna kan mijn paard via a5 uitkijken naar c4 en b3. Mijn andere paard kan via b6 (na ..b5) erbij komen. Wit heeft meer ruimte op de koningsvleugel, maar ik was in mijn nopjes over mijn kansen op de damesvleugel. De positie was in evenwicht… Pas na 5 minuten! Zie ik dat wit de simpele zet Lb5 heeft. De pion op a4 staat twee keer aangevallen en ik kan deze met geen mogelijkheid dekken. Hoe ik deze zet heb kunnen missen is mij een raadsel.

Het probleem na Lb5:

• Wit kan Lxa4 spelen en staat een pion voor.
• Zwart heeft geen kansen meer op de damesvleugel. De a-pion was cruciaal voor het doorbreken van de witte pion-formatie. 
• Wit heeft vrij spel op de koningsvleugel. 
• Zwart heeft weinig potentie tot smerige trucs, met alle stukken nog op de onderste 3 rijen.

Wit staat dus een pion voor EN heeft de compensatie.

Ik schatte dit in op +1.7 voor wit, de computer geeft het +1.5 dus ik zat dichtbij. Ik wist dat ik mijn partij ging verliezen. Het enige dat ik nu nog kon doen was het rekken en het zo moeilijk mogelijk maken voor mijn tegenstander, zodat de 0 nog even van het score-papiertje bleef. Ik moet het hebben van gezonde zetten die ik snel speel. Misschien dat mijn tegenstander ook een fout maakt.

Jan is vrij snel klaar. Ik was even bang dat het verkeerd was afgelopen, maar ik zie netjes een halfje staan op het scorepapiertje. Cees krijgt niet veel later ook een remise aangeboden. De positie is ondragelijk gelijk en symmetrisch dus Cees accepteert dit aanbod. De stand is nu 1-1. Het is aan Dirk-Jan en mij om het laatste puntje bij elkaar te sprokkelen om toch nog een matchpunt binnen te halen. Ik kijk naar zijn bord. Oh-oh. Dirk-Jan staat een pion achter. Verder hebben beide spelers 2 torens en een paard. Als het zijn tegenstander lukt om de torens af te ruilen wint zijn tegenstander, met torens op het bord is gelijkspel aannemelijk; maar ook het meeste waar we op kunnen hopen. Mijn positie… Tja.

In essentie is er niets veranderd. Zwart staat een pion achter en het is nagenoeg onmogelijk om met een plan op de proppen te komen. 

Het grappige aan deze stelling is dat mijn tegenstander mijn gebruikelijke advies opvolgt, en hierdoor zijn voordeel weer weggeeft. Als je een praatje zou maken met alle stukken dan is voor zwart alleen de zwarte loper op d6 tevreden met z’n leven. Wit wil deze loper afruilen. Bijvoorbeeld met Lc2. Dit ziet er logisch uit; maar gelijk de zet Lc2? Is een blunder. Na Lc2? Lxc2 en Dxc2 heeft wit geen coördinatie meer. Omdat de dame op c2 en de toren op a1 ongedekt staan kan zwart cxb4 spelen. Wit kan niet terugslaan met de a-pion (dit verliest de toren) en niet met de c-pion (dan valt de dame).  (Zie volledige partij onderaan dit verslag op zet 20 om de lijn op het bord te zien).

Hoewel mijn tegenstander dit (natuurlijk) in de smiezen had maakte hij gelukkig wel een andere fout. Hij speelde hier bxc4? Dit zorgt ervoor dat Lc2 op de volgende zet mogelijk is. Dit is te gehaast.

Nadelen:

• Het zorgt ervoor dat de a-pion geïsoleerd wordt. Deze win ik later in de partij terug.
• Het activeert mijn loper op e7. 
• De pion op c3 wordt zwak.

Na deze zet geloof weer in mijn remise kansen. Ondertussen loop ik af en toe een beetje zenuwachtig naar de stelling van Dirk-Jan. Zijn stelling ziet er nog steeds vergelijkbaar uit. Hetzelfde materiaal en eigenlijk is de positie niet echt verbeterd of verslechterd. Niet veel later wordt de hand geschud. Het is Dirk-Jan gelukt het half punt te verdedigen. Na deze vrede is de stand 1 ½ – 1 ½. 

Mijn tegenstander heeft besloten om de a-pion terug te geven voor een koningsaanval. Hij heeft nog inmiddels 5 minuten op de klok, tegen mijn twintig minuten. Ik was er vrij zeker van dat mijn positie niet veel risico in zich had. De stelling is redelijk gelijk en beide spelers kunnen fouten maken, maar ik was niet bang voor de “koningsaanval”. In deze (en dergelijke) posities heeft wit weinig kans van succes. Waarom? De zwarte pionnen voor de koning staan nog op h7-g7 en f7. Hierdoor is het heel moeilijk voor wit om lijnen te openen. Als ik ergens ..h6 had gespeeld dan was g5! Voor wit een moeilijke zet om te beantwoorden. Daarnaast heeft zwart nog altijd Pf8 en Lf8 achter de hand als defensieve zetten. Het ziet er enigszins eng uit; maar ik geloofde niet dat de aanval tanden had.

Mijn idee was als volgt. Ik sla de pion op a4 eraf en ik bied remise aan. 2-2 iedereen gelukkig, lekker op tijd naar bed. Ik keek even naar mijn tegenstander. De associatie van de 3-winst partijen tegen de look-alike kwamen weer naar boven. Het stemmetje in mijn hoofd. Je hebt al een score van +3 tegen hem, waarom niet +4? Belachelijk natuurlijk, maar waarom zou ik niet nog even doorspelen? Mijn tegenstander verrast me door een zet te spelen in tijdsnood die ik niet eens had overwogen. Wit heeft een smerige truc na Pf4. ..Txh2, de meest natuurlijke zet, kost een kwaliteit.

Na Txh2 en Lf2 staat de toren op h2 opgesloten (..Th6 biedt geen soelaas vanwege g4). Ik had echter 1 zet dieper gekeken dan mijn tegenstander. Ja, ik verlies een kwaliteit na Txh2; maar aan het einde van de lijn heeft wit een probleem op de h6-c1 diagonaal en geen vervelende schaakjes om hieruit te komen.

De partij ging verder met Txh2 Lf2 Txf2 Kxf2 Lg5!

Zwart wint of een stuk of krijgt het kwaliteit terug. Eindspelen met koning + paard met pion meer zijn in het algemeen gewonnen voor de spelers met de pluspion (in tegenstelling tot een pion voorsprong in een toreneindspel). Ik hoopte dat ik genoeg had voor de winst. Gelukkig bleek het eindspel redelijk rechttoe-rechtaan. Vanuit een compleet verloren stelling na een suffe blunder (het over het het hoofd zien van Lb5 voor wit) wist ik een klein foutje van mijn tegenstander alsnog af te straffen. Franeker gaat naar huis met 2 ½ – 1 ½ .

Het degradatiespook was vorig jaar onze vaste bijrijder. Hoewel ’t spook geen kwaad in de zin had, was het niet mijn favoriete passagier. Ons plan: we maken het dit jaar net even wat minder spannend. We hadden dan ook een sterke opstelling met ik op bord 1, Cees op 2, Dirk-Jan op 3 en Theo op 4. 

Wacht eens even. Waar moeten we helemaal naartoe? Emmeloord?! Dat is toch geen Friesland? Even vragen hoe dat zit. Natuurlijk wist iedereen behalve ik het antwoord. Emmeloord was vroeger deel van Friesland, totdat de Flevopolder werd gepolderd. Daarna hoorde het bij Flevoland. Ze spelen dus van oudsher mee met de Friese schaakcompetitie. Het is ze zeker gegund, maar ’t was wel een flinke rit op de maandagavond.

De heenrit was gezellig, zo gezellig dat we bijna waren doorgereden tot Parijs. Het is dat Cees de score 0-4 te deprimerend vond, anders was het oui, oui, baguette voor ons.

Na ongeveer een anderhalf uur spelen liep ik een rondje langs de borden. Cees z’n partij was een van het soort: schaak. Veel stukken op het bord; geen speler met een duidelijk voordeel. Bij Dirk-Jan maakte ik me enigszins zorgen. Er was niets concreets maar z’n tegenstander had een loperpaar en een net iets betere pionnenstructuur. Theo’s stelling was enigszins dubieus maar met nog een lange partij te gaan.

Ikzelf? Ik kwam lekker uit de opening en had het volgende op het bord. Ik stond ongeveer twintig minuten achter, omdat ik iets teveel tijd had gestopt in offers uitrekenen die uiteindelijk toch precies niet werkten. Ik had misschien nog 45 minuten op m’n klok hier.

Het grappige is, ik was tijdens en na afloop trots op mijn zet. Natuurlijk geeft de computer aan dat er minstens 5 zetten beter waren dan die ik deed. Toch, zelfs nu, heb ik moeite met accepteren dat mijn zet niet geniaal was. In deze stelling staat wit twee pionnen voor. Toch moet ik uitkijken. Het probleem is dat de witte zwarte loper op f4 niets meer dan een klompje hout is. De zwarte witte loper op h5 daarentegen is irritant. Het voorkomt dat ik Tgd1 kan spelen en na Lg6 kijkt die op mijn zwakte op c2. 

Wit kan meerdere zetten doen. Wat speelde ik waar ik erg trots op was? En waarom?

*** Trom geroffel ***

***************

Als je als antwoord Td7, Qd6 of Dd7 dan is de computer het met je eens, maar ik speelde een andere zet.

Dg2! Zeg nu zelf, dit is toch geniaal? Zwart kan niet voorkomen dat Wit f3 en e4 speelt. De witte zwarte loper is nu gedegradeerd tot een langwerpige pion. Mijn toren kan naar de d-lijn. Mijn zwarte loper kan activeren. Door Dg2 worden al mijn stukken actief. Alles speelt mee.

{{Voor de mensen die direct e4 willen spelen, met hetzelfde idee. Dit is juist volgens de computer. Ik zelf was bang dat de dame een doelwit zou worden}}. 

Ondertussen hoor ik Cees praten. Tjaaaa, hier kan ik niet veel meer doen. Ohoh, Franeker staat met 0-1 achter. Mijn stelling is lekker, maar goed als Dirk-Jan of Theo verliest… Op je eigen partij letten Erik. Ik krijg de volgende stelling op het bord.

Ik hoor iemand Remise zeggen. Ik voel me een beetje verontwaardigd. Ten eerste is het niet de bedoeling dat omstanders hun evaluatie over een positie hardop zeggen. Ten tweede, remise!? Iets meer vertrouwen in mij mag wel. Ik sta toch echt duidelijk beter. Wacht eens even… Ik loop naar het score-papiertje. Cees had niet verloren maar remise gespeeld. De stand is ½ – ½. Een stuk beter. 

Oke, terug naar mijn stelling. Ik moet uitkijken. Als zwart a3 speelt kan ik niet b3 opspelen vanwege ..Dc3.

Dit is erg mat. Ik wil zelf ook geen a3 opspelen (zwart beukt gewoon de b-pion naar voren. De oplossing is dus simpel. Rd3. Dit:

• Voorkomt a3
• Dreigt Tc3 (met simplificaties. Afruilen is goed voor mij, wijl ik 2 boeren voor sta.)
• f3 wordt gedekt zodat m’n dame kan bewegen (ik moet wel even c2 in de gaten houden).

Dirk-Jan speelt remise. Fijn, want ze stelling was iets minder. In de auto zei hij dat zijn tegenstander besloot het loperpaar vrijwillig terug te geven. Vriendelijk. De stand is 1-1, maar Theo staat inmiddels een kwaliteit achter. Er is wat tegenspel maar, in mijn vlugge blik niet voldoende. Dat betekent dat ik moet winnen voor het matchpunt. Ik bereik gelukkig de volgende stelling.

De lopers zijn van ongelijke kleur, in veel gevallen leidt dit tot remise, maar hier staat wit twee vrijpionnen voor. Wat kan er mis gaan? Ik heb nog maar 3 minuten op de klok maar gelukkig spelen we met 30 seconde increment. Om tijd te winnen speel ik Le7 met het idee. Le7 Ke7 Lc5 Kc6. De stelling is nu exact hetzelfde als afgebeeld maar ik heb een minuut meer op m’n klok. Of Le7 Kb6 Lc5+ Kc6. Dezelfde stelling, minuut meer.

In de auto lachte ik zelfs. Ha! Ik speelde Le7 alleen om tijd te winnen, maar het bleek een goede zet met het winnende idee. Ook in de analyse vond ik het schitterend. Ik zag geen kwaad in Le7?? De computer… Dat vervloekte ding! Lacht me uit. Theo speelt remise! Wat? Ik had het einde gemist maar dat betekent dat de stand 1 ½ – 1 ½ is. En dit tik ik zo even uit. Er kan toch niets mis gaan???

Zwart hoeft echter niet mee te werken met mijn plan om er een minuut bij te krijgen op de klok. ALS mijn tegenstander hier ..Ld1 speelt is de stelling plots remise. De enige manier dat wit de a-pion kan redden is door hem op te spelen. Na Ld1 a5 krijgt zwart controle over b5. Ik krijg de koning daar nooit meer weg, en zolang die koning daar staat kom ik niet meer naar binnen. Mijn oorspronkelijk plan met b5+ en Kb4 werkt niet omdat na b5+ de zwarte koning op naar e7 gaat en mijn loper aanvalt met tempo, wit verliest dan de a4 pion en heeft niet meer voldoende voor de winst. Gelukkig had mijn tegenstander de moed al verloren en speelde hij hier ..Kb6. Geheel onwetend van deze flater stap ik zelfvoldaan in de auto. Ik probeer Dirk-Jan nog even van Parijs te overtuigen, maar eindig om kwart over een toch in mijn eigen bed in Tzummarum. Geen croissantje als ontbijt, wel twee matchpunten voor Franeker.